ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗೆ 5 ವರ್ಷ: 31.89 ಕೋಟಿ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನೋಂದಣಿ

ದೇಶದ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಇ – ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಇಂದಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿದೆ. 2021ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಚಿವಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿದ ಇ – ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್, ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶದ, ಆಧಾರ್ ಸಂಯೋಜಿತ, ಮೊದಲ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ, ಉದ್ಯೋಗ, ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ, ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸೇವೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಠ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ಈ ವರೆಗೆ 31.89 ಕೋಟಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಇ – ಶ್ರಮ್ ಅಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯ ಧ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರಮಯೋಗಿ ಮನ – ಧನ್ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಭಿಮಾ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ್ ಜ್ಯೋತಿ ಭಿಮಾ ಯೋಜನೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆರವಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸೇರಿದಂತೆ 15 ಬಗೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇ – ಶ್ರಮ್ ಅಡಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಎಂದರೇನು?

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ

ಇ-ಶ್ರಮ್ (e-Shram) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಚಿವಾಲಯವು 2021ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ. ಇದು ಆಧಾರ್‌ ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶವಾಗಿದ್ದು, ನೋಂದಾಯಿತ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೂ 12 ಅಂಕಿಗಳ Universal Account Number (UAN) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

31.89 ಕೋಟಿ ನೋಂದಣಿ

2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 18ರ ವೇಳೆಗೆ ಇ-ಶ್ರಮ್‌ನಲ್ಲಿ 31.89 ಕೋಟಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನೋಂದಾಯಿತರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾಲು 54.28%, ಪುರುಷರ ಪಾಲು 45.72% ಇದೆ. 18ರಿಂದ 40 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು ಒಟ್ಟು ನೋಂದಾಯಿತರಲ್ಲಿ 55.21% ಇದ್ದಾರೆ.

ಕೃಷಿ, ಗೃಹಕಾರ್ಯ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.

‘ಒನ್-ಸ್ಟಾಪ್-ಸೊಲ್ಯೂಷನ್’

2024ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ಸರ್ಕಾರ e-Shram–One-Stop-Solution ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಇ-ಶ್ರಮ್ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ ಅನ್ನು National Career Service (NCS), Skill India Digital Hub (SIDH) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರಮಯೋಗಿ ಮಾನ್-ಧನ್ (PM-SYM) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿ

ಇ-ಶ್ರಮ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ Aggregator Module ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 2026ರ ಜನವರಿ ವೇಳೆಗೆ 12 ಪ್ರಮುಖ ಅಗ್ರಿಗೇಟರ್‌ಗಳು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ

ಇ-ಶ್ರಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ವಿಮೆ, ವಸತಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. 2026ರ ಜುಲೈ 14ರ ವೇಳೆಗೆ ಇ-ಶ್ರಮ್ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಡಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನೋಂದಣಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒನ್ ನೇಷನ್ ಒನ್ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್–PM-JAY, PM ಸುರಕ್ಷಾ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ, PM ಜೀವನ್ ಜ್ಯೋತಿ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು PM ಕಿಸಾನ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ